حکایت مهاجرت - 1

بعد از شش سال و خورده ای که از مهاجرت من به کانادا می گذرد تازه احساس می کنم که در کانادا واقعاً "جا افتاده ام". معمولاً آدم ها که مهاجرت می کنند، انگار که دوباره بچه شده اند، هفته ها و ماه ها برایشان دیرتر از معمول می گذرد و "ماه شماری" و بعد هم "سال شماری" می کنند و از همان ماه اول هم الکی فکر می کنند که جا افتاده اند و ازشان سوال کنید جواب می دهند که "خیلی هم خوب جا افتاده اند" ولی اینطور نیست. دانستن نام خیابان های شهر و محله های خرید و عیش و نوش جا افتادن نیست. جا افتادن یک پروسه خفن است که بیشترش به طرز فکر و غربی شدن به معنی فلسفی آن بر می گردد و نه ظاهری. شاید برای همین باشد که ایرانی ها دوبی را برای مهاجرت ترجیح می دهند چون نیازی به پاکسازی یک مقدار دردناک مغزی کمتر احتیاج دارد چون راستش عرب ها هم از خودمانند! به هر حال احتمالاً من هم دو سال دیگر به الان که نگاه کنم خواهم گفت "برو بابا تو که اون موقع هم جا نیفتاده بودی" ولی سگ خور، الان که این طور فکر می کنم.

من قبل از این که وارد کانادا شوم خودم را خیلی غربی می دانستم چون موسیقی غربی گوش می دادم و از ماهواره هم کلی تیپ های باحال یاد می گرفتم و فکر می کردم اگر صبح تا شب توی این پارتی و اون پارتی باشم و اینقدر هم انگلیسی بلد باشم که از فیلم های هالیوود سر در بیاورم دیگر یک خارجی تمام عیار هستم. ولی 1 روز از ورودم به کانادا بیشتر احتیاج نبود که کاملاً از این توهم دربیایم. در ضمن این نکته هم جالبه که من قبل از مهاجرت به کانادا پایم را هم از ایران بیرون نگذاشته بودم و هیچ تصوری از "خارج" به جز دیدن ماهواره و فیلم های غربی نداشتم. اولین روز ورودم که همیشه هم قبل از آمدن با هیجان بهش فکر می کردم مساوی بود با یک شوک عظیم و درک این که "حالا حالا ها خیلی مونده تا خارجی شی!". شاید اولین شوک من هم این بود که دیدم در یکی از میدان های شلوغ شهر، که نزدیک خانه موقتی ما هم بود، یکی نشسته پشت یک درام ست (جاز) و بلند بلند درام می زند و مردم دورش گوش می دهند و یک پولی هم به طرف می دهند. نمی دانم چرا ولی این صحنه و شوک منی که از تهرانی می آمدم که موسیقی بلند توی ماشین گوش دادن خودش کلی خلاف بازی بود، فاصله من را با شهر جدیدم و مردمش برایم حفنی روشن کرد.

البته بزرگ ترین شوک فرهنگی به من هجده ساله در سومین روز ورودم به کانادا اتفاق افتاد که از شانس من درست در خیابان ما فستیوال همجنسگرا ها (یک چیزی شبیه به کارناوال ریو منهای زنان نیمه لخت و به اضافه مردان نیمه لخت) با شرکت تعداد قابل توجهی از ملت انجام می شد که برای من حتی باور این موضوع سخت بود چه برسد به دیدنش. شاید اگر از من آنجا کسی راجع به همجنسگرا ها در ایران سوال می کرد همان جواب احمدی نژاد را می دادم از زور بی خبری! خلاصه موضوع این که این تفاوت فاحش فرهنگی که به طور مستقیم ناشی از نشناختن آزادی های فردی، اجتماعی و به طور کل لیبرالیسم بود، حتی من به خیال خودم "غربی" را کاملاً معذب کرده بود. الان که به هموفوبیای خودم در شش سال پیش نگاه می کنم خنده ام می گیرد ولی یک فرق با یک غربی دارم و آن این است که هموفوبیا و دلایلش را درک می کنم.